Ομάδα μαθητών και μαθητριών του European School of Brussels 3 συμμετείχε σε εργαστήριο για τη μνήμη στη σύγχρονη Ευρώπη, το οποίο οργάνωσε το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού την Τρίτη 21 Απριλίου 2026. Το εργαστήριο πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συναντήσεων Κυριάκου Σταματιάδη της Καπναποθήκης «Π», με την ευγενική φιλοξενία του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Οι μαθητές επισκέφθηκαν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στο πλαίσιο εκπαιδευτικής εκδρομής με στόχο τη γνωριμία με την περιοχή, τον πολιτισμό και τους ανθρώπους της.
Η αποστολή αποτελούνταν από μαθητές και μαθήτριες με καταγωγή από διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων η Τσεχία, η Γερμανία, η Τουρκία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Σλοβακία και η Ισπανία. Τα παιδιά φοιτούν σε ένα πολυπολιτισμικό σχολικό περιβάλλον και προέρχονται, σε μεγάλο βαθμό, από οικογένειες στελεχών ευρωπαϊκών θεσμών και οργανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωκοινοβούλιο και οι μόνιμες αντιπροσωπείες των κρατών-μελών. Την ομάδα συνόδευαν οι εκπαιδευτικοί Radomira Huskova και Παναγιώτης Σωτηρόπουλος, ο οποίος σχεδίασε το πρόγραμμα της εκδρομής.
Το εργαστήριο οργάνωσε και παρουσίασε ο Νίκος Κοσμίδης, υποψήφιος διδάκτορας Αρχιτεκτονικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και υπεύθυνος του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού. Στην υποδοχή της ομάδας παρευρέθηκε και η οργανωτική γραμματέας του Συλλόγου Φίλων του ΙΘΤΠ και δημοσιογράφος, Ανδριανή Λοϊζίδου.
Η συνάντηση επικεντρώθηκε στη θέση της μνήμης στη σύγχρονη Ευρώπη και στον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες θυμούνται, ερμηνεύουν και επανανοηματοδοτούν το παρελθόν. Τονίστηκε ότι η μνήμη δεν είναι στατική ούτε περιορίζεται σε γεγονότα που ανήκουν αποκλειστικά στο παρελθόν, αλλά αποτελεί δυναμική, εξελισσόμενη και συχνά συγκρουσιακή διαδικασία, η οποία διαμορφώνεται από επιλογές αναγνώρισης, αποσιώπησης, ερμηνείας και δημόσιας προβολής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σχέση μνήμης και τόπου. Συζητήθηκε πώς στρατιωτικά κοιμητήρια, μνημεία, πρώην στρατόπεδα συγκέντρωσης και τόποι όπου διαπράχθηκαν εγκλήματα κατά αμάχων πληθυσμών μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς μνήμης. Οι τόποι αυτοί δεν διατηρούν απλώς το παρελθόν, αλλά επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το βιώνουμε, το κατανοούμε και το συζητούμε στο παρόν.
Στο εργαστήριο αναπτύχθηκε επίσης προβληματισμός γύρω από τη μνήμη ως δημόσια και ευρωπαϊκή υπόθεση. Οι λαοί της Ευρώπης μοιράζονται σημαντικές κοινές ιστορικές εμπειρίες, αλλά δεν τις θυμούνται απαραίτητα με τον ίδιο τρόπο. Διαφορετικές εθνικές αφηγήσεις, απώλειες, σιωπές και πολιτικές ερμηνείες διαμορφώνουν ένα κοινό αλλά σύνθετο μνημονικό πεδίο. Σε αυτό το πλαίσιο, συζητήθηκε πώς μπορεί, στη σημερινή διεθνή συγκυρία, να διαμορφωθεί μια ευρωπαϊκή μνήμη που δεν θα εξαλείφει τις διαφορές, αλλά θα επιτρέπει τον δημοκρατικό διάλογο γύρω από αυτές.
Κεντρική θέση στη συζήτηση είχε και ο ρόλος των νέων Ευρωπαίων. Πολλοί νέοι και νέες, όπως οι μαθητές του διεθνούς σχολείου, μεγαλώνουν σήμερα ανάμεσα σε διαφορετικές γλώσσες, πολιτισμούς και εθνικές μνήμες. Το γεγονός αυτό δεν καθιστά τη μνήμη λιγότερο σημαντική, αλλά πιο σύνθετη και πιο αναγκαία. Οι μαθητές, αρκετοί από τους οποίους έχουν διπλή υπηκοότητα, μοιράστηκαν εμπειρίες από τα δικά τους περιβάλλοντα και συμμετείχαν σε διάλογο γύρω από τη μνήμη ως κληρονομιά, ευθύνη και πεδίο κριτικής σκέψης.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση για τη δυνατότητα συγκρότησης κοινής ευρωπαϊκής μνήμης χωρίς εξάλειψη των διαφορών, τον ρόλο των θεσμών στη δημόσια μνημόνευση, τη σημασία των τόπων μνήμης για τις νεότερες γενιές και το πότε η μνήμη μετατρέπεται σε ευθύνη.
Last modified: 3 Μαΐου 2026
[mc4wp_form id="5485"]
