Το Δίστομο και η Θράκη σε μια συνάντηση ιστορίας, μνήμης και πολιτισμού

Συνεχίζοντας τη συνεργασία του με τον Δήμο Διστόμου – Αράχοβας – Αντίκυρας, το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού υποδέχεται στη Θράκη, από τις 29 Μαρτίου έως τις 1 Απριλίου 2026, το Μπάρλειο Γενικό Λύκειο Διστόμου σε μια συνάντηση αφιερωμένη στην ιστορία, τη μνήμη, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος που ανέπτυξαν μαθητές του ΓΕΛ Διστόμου με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών Αθανασίας Αχυράκη και Βιολέτας Σιδέρη, με θέμα τη μεταπολεμική εσωτερική μετανάστευση Πομάκων από την ορεινή Ξάνθη στο Δίστομο, όπου εργάστηκαν σε μεταλλευτικές και βιομηχανικές μονάδες της Βοιωτίας. Τα αποτελέσματα του προγράμματος θα παρουσιαστούν από τους μαθητές και τις εκπαιδευτικούς τους σε ανοιχτή εκδήλωση με τίτλο «Από την ορεινή Ξάνθη στο Δίστομο: Γέφυρες Πολιτισμού και Μνήμης», τη Δευτέρα 30 Μαρτίου, στις 19:00, στην Καπναποθήκη «Π» του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν μουσικά η ερμηνεύτρια Εμινέ Μπουρουτζή και ο μουσικός και χοροδιδάσκαλος Βαγγέλης Δωρόπουλος.

Η αποστολή από το μαρτυρικό Δίστομο, με επικεφαλής τον Δήμαρχο Διστόμου – Αράχοβας – Αντίκυρας Γιάννη Σταθά, Αντιπρόεδρο του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας, και με τη συνοδεία της Αμαλίας Παπαϊωάννου, Επιμελήτριας του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, θα ξεκινήσει την περιήγησή της στη Θράκη με επίσκεψη το πρωί της Κυριακής 29 Μαρτίου στο Άνω Καρυόφυτο, όπου θα την υποδεχθούν αντιπροσωπείες του Δήμου Ξάνθης, της Κοινότητας Καρυοφύτου, του Πολιτιστικού Συλλόγου Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου Ξάνθης και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κατοίκων & Φίλων Άνω Καρυοφύτου. Η ομάδα θα γνωρίσει την ιστορία του χωριού και της Σφαγής του 1944 μέσα από ιστορικό περίπατο και επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο, ενώ θα πραγματοποιηθεί και σύντομη τελετή μνήμης στον χώρο του Μνημείου Θυμάτων. Στο πλαίσιο της παρουσίας της στο χωριό, η αποστολή θα συναντηθεί και με τον Κωνσταντίνο Γιατζουράκη, επιζώντα της σφαγής, σε μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή διαγενεακού διαλόγου. Ο Νίκος Κοσμίδης, υπεύθυνος του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού και Υποψήφιος Διδάκτορας Αρχιτεκτονικής του ΔΠΘ, θα ενημερώσει επίσης για τις ενέργειες αναγνώρισης της κοινότητας ως μαρτυρικής και για την ένταξή της στο Δίκτυο.

Ξεχωριστό άξονα του προγράμματος αποτελεί η σύνδεση της ιστορικής μνήμης με τη βιομηχανική και παραγωγική κληρονομιά. Προς αυτήν την κατεύθυνση, μαθητές του ΓΕΛ Διστόμου και του 4ου ΓΕΛ Ξάνθης θα συμμετάσχουν σε εργαστήριο για τη βιομηχανική κληρονομιά της Θράκης και της Βοιωτίας, καθώς και για τον ρόλο των νέων στη διαμόρφωση του παραγωγικού μέλλοντος της χώρας. Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί στην έδρα της ΠΑΣΤΑΛΙ ΑΜΚΕ, με ομιλήτρια τη Μαρία Πετρά, Βιομηχανική Αρχαιολόγο, Μουσειολόγο και Πρόεδρο της ΠΑΣΤΑΛΙ ΑΜΚΕ.

Για την ιστορία, τον πολιτισμό και τις όψεις της πολιτισμικής ταυτότητας της Θράκης, η μαθητική ομάδα θα ενημερωθεί από τον Δρ. Νικόλαο Κόκκα, τη Δρ. Νάγια Δαλακούρα, αρχαιολόγο, μουσειολόγο και συγγραφέα, και τον κ. Γιώργο Μαυρομάτη, Αναπληρωτή Καθηγητή της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, στο πλαίσιο επισκέψεων που θα πραγματοποιηθούν στις πόλεις της Ξάνθης, της Κομοτηνής και της Αλεξανδρούπολης αντίστοιχα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η γνωριμία με τον πολιτισμό των Πομάκων και των Πομακοχωρίων, καθώς και με το έργο της ΚοινΣΕπ Πλέτενο, η οποία αναδεικνύει την τοπική πολιτισμική κληρονομιά μέσα από παραδοσιακές τεχνικές και το πεδίο της κοινωνικής οικονομίας.

Η αποστολή θα έχει επίσης την ευκαιρία να επισκεφθεί το Οχυρό της Νυμφαίας, στην ορεινή Ροδόπη, σημαντικό τόπο μνήμης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της ηρωικής αντίστασης των Ελλήνων κατά της γερμανικής ναζιστικής εισβολής τον Απρίλιο του 1941.

Μέσα από τη συμμετοχή τους σε επισκέψεις σε μαρτυρικούς τόπους και χώρους μνήμης, σε ιστορικούς και πολιτιστικούς περιπάτους, παρουσιάσεις και εκπαιδευτικά εργαστήρια, οι μαθητές του Μπάρλειου Γενικού Λυκείου Διστόμου θα γνωρίσουν διαφορετικές όψεις της Θράκης. Θα έρθουν σε επαφή με τη λαογραφία, την ιστορία και τον πολιτισμό των Πομάκων και των Πομακοχωρίων, με τη βιομηχανική κληρονομιά, την κοινωνική οικονομία και ζητήματα που συνδέονται με τους νέους και το παραγωγικό μέλλον, ενώ παράλληλα θα συναντηθούν με πολιτιστικούς, εκπαιδευτικούς και τοπικούς φορείς. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα συμμετάσχουν και σε έναν διαγενεακό διάλογο, προσεγγίζοντας βιωματικά τη σχέση ανάμεσα στον τόπο, την ταυτότητα, την ιστορική εμπειρία και τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης υποστηρίζεται από την πλατφόρμα ιστορικής μνήμης mnemonikon.gr.