Μέσα από τις παρεμβάσεις του σε σχολικές κοινότητες, το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού επιδιώκει να καλλιεργήσει έναν ζωντανό διάλογο γύρω από την Ιστορία, τη μνήμη και τη σχέση τους με το παρόν. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσονται και δύο πρόσφατες εκπαιδευτικές δράσεις που πραγματοποιήθηκαν σε σχολεία της Ξάνθης, με διαφορετικές αφετηρίες αλλά κοινό παιδαγωγικό προσανατολισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ιστορικός ερευνητής και πολιτικός επιστήμονας Δρ. Ραϋμόνδος Αλβανός επισκέφθηκε την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026 το 18ο Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης, συνοδευόμενος από τον υπεύθυνο του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, Νίκο Κοσμίδη, Πρόεδρο του Συλλόγου Φίλων του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης και υποψήφιο διδάκτορα Αρχιτεκτονικής στο ΔΠΘ, με αντικείμενο έρευνας τους τόπους μνήμης. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης της Διευθύντριας του σχολείου, Άννας Λαγού, Γραμματέως του Συλλόγου, με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών Κωνσταντίνας Βουλγαρίδου και Δημήτρη Αλεξούδη.
Στη συνάντηση συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης, σε μια ανοιχτή συζήτηση για τη σχέση τους με το μάθημα της Ιστορίας και για τον ρόλο της ιστορικής γνώσης στη ζωή παιδιών και ενηλίκων. Τα παιδιά συζήτησαν με τον Ραϋμόνδο Αλβανό για όσα τους κινούν περισσότερο το ενδιαφέρον στην Ιστορία, για τον κόπο που απαιτεί η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας, αλλά και για σύνθετα ζητήματα, όπως η προπαγάνδα και οι διαφορετικές αναγνώσεις του παρελθόντος.
Ο Ραϋμόνδος Αλβανός σημείωσε ότι ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχε σε μια τέτοια συζήτηση με μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, υπογραμμίζοντας τον γόνιμο χαρακτήρα των ερωτήσεων και των προβληματισμών των μαθητών.
Συνεχίζοντας τις επισκέψεις σε σχολικές κοινότητες, το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού επισκέφθηκε, στις 28 Απριλίου 2026, το 7ο Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης, όπου πραγματοποιήθηκε συνάντηση με μαθητές και μαθήτριες που συμμετέχουν σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα το Άνω Καρυόφυτο, υπό την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών Γεωργίας Καραγιαννίδου, με καταγωγή από το Άνω Καρυόφυτο, και Ρούλας Σεχλίδου. Στη συζήτηση με τα παιδιά έγινε αναφορά στα μαρτυρικά χωριά, στην έννοια της τραυματικής μνήμης και στη σημασία της γνωριμίας των μαθητών με την τοπική ιστορία, ενώ παρουσιάστηκε και σχετικό φωτογραφικό υλικό.
Την επόμενη ημέρα, το 7ο Δημοτικό Σχολείο επισκέφθηκε το Άνω Καρυόφυτο. Εκεί, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου πραγματοποίησε μαζί με τους μαθητές τον πρώτο ιστορικό περίπατο για σχολείο από την Ξάνθη, δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον τόπο μέσα από τις ιστορίες, τις μνήμες και τα ίχνη του παρελθόντος. Με την ευκαιρία αυτή εγκαινιάστηκαν και πέντε ενημερωτικές πινακίδες, που τοποθετήθηκαν από τον Δήμο Ξάνθης σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο, με κείμενα της Φωτεινής Μακρίδου και μετάφραση στα αγγλικά από τον Σταύρο Παντέρμαλη. Οι πινακίδες φέρουν QR code, το οποίο το επόμενο διάστημα θα παραπέμπει σε επιπλέον υλικό στην ιστοσελίδα του Συλλόγου.
Φωτογραφίες: Ρούλα Σεχλίδου
Όπως σημείωσε η κα Ελένη Παντέρμαλη, πρώην Πρόεδρος του Συλλόγου, η οποία υποδέχτηκε την ομάδα, στο πλαίσιο της επίσκεψης οι μαθητές συμμετείχαν σε θεατρική, βιωματική δραστηριότητα στον χώρο του μνημείου, μέσα από την οποία προσέγγισαν, με παιδαγωγικό και συμβολικό τρόπο, τη μνήμη της Σφαγής της 9ης Σεπτεμβρίου 1944 από τα βουλγαρικά στρατεύματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην οικογένεια Μακρίδη. Ο Πολυχρόνης Μακρίδης υπήρξε ένα από τα θύματα της σφαγής, ενώ η Φωτεινή Μακρίδου τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, οι μαθητές προσπάθησαν να κατανοήσουν και τις εμπειρίες των παιδιών της οικογένειας εκείνη την ημέρα, εστιάζοντας στις ανθρώπινες διαστάσεις της ιστορικής μνήμης.
Μέσα από τη συνάντηση στο σχολείο, τον ιστορικό περίπατο στο Άνω Καρυόφυτο και τη θεατρική βιωματική δραστηριότητα στον χώρο του μνημείου, οι μαθητές προσέγγισαν την τοπική ιστορία όχι ως απλή πληροφορία για το παρελθόν, αλλά ως ζωντανό πεδίο μνήμης, μάθησης και εμπειρίας.
Φωτογραφίες: Ρούλα Σεχλίδου
Last modified: 4 Μαΐου 2026
[mc4wp_form id="5485"]
